Over ons en ""zonder"" ons Pagina 18
--

Dit rapport is geschreven in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport door drs. Patrick van Eekeren MCM, drs. Ans Lemmens, drs. Sanneke van der Linden en Joren Roelofs MSc van M&I/Partnersbv.
Amersfoort, 14 oktober 2009

1 Inleiding
1.1 Vraagstelling
ICT is binnen de zorgsector van toenemend belang, omdat ICT zorgverleners in staat stelt betere zorg te verlenen en ICT een efficiëntere inzet van mensen en middelen mogelijk maakt. De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport is op regelmatige basis in ge-sprek met de Tweede Kamer der Staten-Generaal over ICT in de zorg, waaronder het lande-lijk Elektronisch Patiënten Dossier (EPD). In de gedachtewisseling met de kamer heeft de minister toegezegd een onderzoek te laten uitvoeren naar ICT-kosten binnen de zorgsector. Genoemd onderzoek is onderwerp van dit rapport.
De onderzoeksvraag is als volgt geformuleerd: “Het onderzoek moet inzicht geven in de totale ICT-kosten binnen de zorg, zowel in de care, cure en preventie voor zover het uitga-ven betreffen die onder de Zorgverzekeringswet (Zvw) en de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) vallen.” ICT-kosten omvatten daarbij alle kosten die samenhangen met het in eigendom krijgen, hebben en gebruiken van ICT. Kortom, inzicht in de Total Cost of Ownership, zoals gedefinieerd in bijlage A.

Daarnaast heeft het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) gevraagd om inzicht te krijgen in de status van elektronische dossiervorming en gegevensuitwisseling.


1.2 Leeswijzer
Hoofdstuk 2 geeft het totaalbeeld van de uitkomsten van het onderzoek.
In hoofdstuk 3 is voor elk van de onderzochte deelsectoren het kostenoverzicht weergege-ven en wordt ingegaan op de status van elektronische dossiervorming en gegevens-uitwisseling. Verder wordt hierin de verantwoording van de resultaten per deelsector gege-ven in de vorm van een beschrijving van de deelsector, de ICT-typering, de gebruikte bron-nen en de mate waarin de verkregen gegevens het door ons gebruikte TCO-begrip afdekken.
Tot slot is in Bijlage A de onderzoeksopzet terug te vinden. Hierin zijn de gehanteerde uit-gangspunten, de gekozen werkwijze en een toelichting op de in het onderzoek gebruikte begrippen beschreven.
Pagina



3.4 Apotheken
De apotheken gaven in 2008 volgens het gehanteerde ICT-kostenbegrip 72 miljoen euro uit. Dat is 1,4% van de omzet van deze deelsector.
3.4.1 Omschrijving
De in het onderzoek meegenomen apotheken betreffen openbare apotheken. Een apotheek kan zowel een zelfstandige apotheek zijn als vallen onder een grotere apotheekorganisatie. Ziekenhuisapotheken zijn in dit onderzoek opgenomen in de deelsectoren academische of algemene ziekenhuizen. De apotheekhoudende huisartsen zijn in dit onderzoek buiten be-schouwing gelaten.
3.4.2 Typering ICT-situatie
Apotheken in Nederland zijn in hoge mate geautomatiseerd. De deelsector apotheken is zich bewust van de mogelijkheden van ICT. Ook zijn er de bereidheid en middelen om ICT-initiatieven op te pakken en uit te voeren2. De dagelijkse bedrijfsvoering wordt bij de apo-theken ondersteund door middel van het Apothekers Informatie Systeem (AIS). Hierin wor-den de gegevens van patiënten en de uitgifte van medicijnen bijgehouden. Het systeem beperkt zich niet alleen tot de registratie van patiënt en medicijngegevens. Ook de werk-processen van de apotheker worden ondersteund en de systemen hebben functionaliteit voor medicatiebewaking. Daarnaast houdt de deelsector zich in toenemende mate bezig met het elektronisch uitwisselen van medicatiegegevens. Dit betekent dat de gebruikte software moet worden aangepast en dat er ook kosten gemaakt worden voor het oprichten en in stand houden van regionale voorzieningen. Apotheken die zijn aangesloten bij de gro-tere apotheekketens maken in een aantal gevallen gebruik van centraal opgestelde hard- en software, terwijl andere het volledige beheer van hun applicaties hebben ondergebracht bij leveranciers van apotheekinformatiesystemen. Een andere ontwikkeling binnen de grotere apotheken is dat er steeds meer gebruik wordt gemaakt van robotautomatisering. De kosten voor deze robotautomatisering vallen buiten onze TCO-definitie en zijn daarom niet meege-nomen in het onderzoek.
3.4.3 Bronnen en uitgangspunten
Secundaire bronnen:
�� onderzoek inkoopvoordelen en praktijkkosten farmacie, Nederlandse Zorgautori-teit(NZa), oktober 2008;
�� kostenonderbouwing Apothekers, Nederlandse Zorgautoriteit, 2007.
Primaire bronnen:
�� primair bronnenonderzoek bij een apotheekorganisatie;
�� primair bronnenonderzoek onder ICT-leveranciers & -dienstverleners.
Bij het gebruik van de gegevens zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd:
�� De twee secundaire bronnen zijn gebaseerd op het boekjaar 2007. Gebruikte bedragen zijn geïndexeerd.
�� Het primair bronnenonderzoek is gebaseerd op gegevens van één grote apotheekorgani-satie. De gegevens zijn geëxtrapoleerd op basis van het aantal receptregels. Omdat het hier concurrentiegevoelige informatie betreft worden de extrapolatiedata niet vermeld.
2 Verkenning e-awareness in sectoren, Actieprogramma Maatschappelijke sectoren en ICT, november 2007.
Pagina 18 van 58
Versie 01